Thác Bờ không chỉ hấp dẫn du khách bởi cảnh quan lòng hồ khoáng đạt và hệ thống đền, động linh thiêng, mà còn bởi đời sống ẩm thực mang đậm dấu ấn của cộng đồng cư dân sinh sống lâu đời ven sông Đà. Từ nguồn thủy sản tự nhiên dồi dào của lòng hồ cho đến các loại rau, củ, nông sản vùng núi, người dân nơi đây đã tạo nên những món ăn mộc mạc nhưng giàu hương vị bản địa. Sự hòa quyện giữa điều kiện tự nhiên đặc thù và kinh nghiệm ẩm thực được truyền qua nhiều thế hệ đã hình thành nên bản sắc ẩm thực rất riêng của vùng Thác Bờ.
Dựa trên những giá trị ấy, bài viết thưởng thức đặc sản hấp dẫn khi du lịch Thác Bờ sẽ đưa bạn tiếp cận những món ăn tiêu biểu gắn liền với đời sống địa phương. Qua đó giúp hành trình tham quan của bạn không chỉ dừng lại ở việc ngắm cảnh mà còn trở thành trải nghiệm trọn vẹn về hương vị và văn hóa vùng lòng hồ.
Cơm lam
Đến khu vực Thác Bờ, cơm lam luôn là món ăn gợi nhắc rõ nét nhất về nếp sinh hoạt ẩm thực của đồng bào Mường và Thái sinh sống quanh lòng hồ Hòa Bình. Gạo dùng để làm cơm lam thường là nếp nương hạt tròn, được vo sạch rồi ngâm vừa đủ để giữ độ dẻo tự nhiên. Phần gạo sau đó được cho vào ống tre non, bịt miệng bằng lá chuối và nướng trực tiếp trên than hồng. Trong suốt quá trình nướng, hơi nước bốc lên thấm dần vào từng hạt gạo, đồng thời mùi tre tươi và lá chuối lan tỏa tạo nên hương thơm rất riêng. Khi bóc lớp vỏ cháy sém bên ngoài, ống cơm lộ ra phần ruột trắng ngà, mềm dẻo và không hề nhão. Cơm lam thường được ăn kèm muối vừng, thịt nướng hoặc cá nướng, làm nổi bật vị bùi của nếp và mùi thơm đặc trưng của núi rừng. Món ăn giản dị này không cầu kỳ gia vị nhưng lại ghi dấu ấn nhờ cách chế biến truyền thống gắn liền với đời sống sinh hoạt vùng cao.
Canh loóng chuối
Canh loóng chuối là món canh quen thuộc trong mâm cơm của nhiều gia đình người Mường ở Hòa Bình (cũ), trong đó có khu vực quanh Thác Bờ. Nguyên liệu chính của món ăn là thân chuối non được thái mỏng, ngâm kỹ để loại bỏ nhựa và vị chát trước khi đem nấu. Phần nước dùng thường được ninh từ xương hoặc chân giò, giúp tạo vị ngọt tự nhiên và độ béo vừa phải. Khi chuối chín mềm, người nấu cho thêm các loại rau thơm và gia vị rừng đặc trưng như hạt dổi, mắc khén để tăng mùi vị. Bát canh hoàn thiện có màu vàng nhạt, vị thanh nhẹ, không ngấy và rất dễ ăn. Điểm hấp dẫn của canh loóng chuối nằm ở sự hài hòa giữa vị bùi của chuối non, vị ngọt của xương và hương thơm dịu từ gia vị núi rừng. Món canh này thường được dùng trong bữa cơm gia đình hoặc các dịp sum họp, thể hiện rõ nét phong cách ẩm thực mộc mạc nhưng tinh tế của người bản địa.
Thịt lợn bản nướng
Thịt lợn bản nướng là món ăn rất được ưa chuộng khi du khách dừng chân tại các nhà hàng, quán ăn quanh khu du lịch Thác Bờ. Lợn được nuôi theo hình thức thả rông, chủ yếu ăn ngô, rau rừng nên thịt săn chắc, ít mỡ và có vị ngọt tự nhiên. Thịt sau khi sơ chế được cắt miếng vừa ăn, ướp cùng muối, tiêu, tỏi và một số loại gia vị quen thuộc của vùng cao. Khác với kiểu nướng công nghiệp, người dân thường nướng thịt trên bếp than hoặc bếp củi để thịt chín từ từ và thấm mùi khói. Khi nướng, lớp da xém nhẹ, phần thịt bên trong vẫn mềm và không bị khô. Thịt lợn bản nướng thường được ăn kèm rau rừng, dưa chua hoặc chấm muối vừng tạo nên sự cân bằng giữa vị béo, mặn và cay nhẹ. Đây là món ăn phù hợp cho những bữa tối quây quần sau hành trình tham quan trên lòng hồ.
Cá suối nướng
Cá suối nướng là món ăn phản ánh rõ nét nguồn lợi thủy sản tự nhiên của vùng núi nơi đây. Cá được đánh bắt từ các khe suối, vùng nước sạch quanh khu vực lòng hồ, thường có kích thước vừa phải và thịt chắc. Sau khi làm sạch, cá chỉ được ướp đơn giản với muối, tiêu rừng và một ít gia vị cơ bản để giữ trọn vị tươi của nguyên liệu. Cá được kẹp que tre hoặc đặt trực tiếp lên vỉ, nướng trên than hồng cho đến khi lớp da bên ngoài vàng giòn. Khi chín thịt cá bên trong vẫn mềm, không bở và tỏa mùi thơm đặc trưng của cá suối quyện với khói bếp. Cá nướng thường ăn kèm rau sống, lá rừng và chấm muối ớt chanh, mang đến cảm giác tươi mới, nhẹ bụng. Món ăn này đặc biệt thích hợp trong những bữa ăn ngoài trời hoặc các bữa cơm giản dị sau chuyến đi thuyền tham quan Thác Bờ.
Xôi ngũ sắc
Xôi ngũ sắc là món ăn truyền thống quen thuộc của đồng bào các dân tộc sinh sống tại Hòa Bình (cũ) nay thuộc Phú Thọ và nhiều tỉnh Tây Bắc. Gạo nếp được chọn là loại nếp thơm, hạt đều và dẻo, sau đó được chia thành nhiều phần để nhuộm màu bằng nguyên liệu tự nhiên. Các màu sắc thường được tạo từ lá cẩm, lá dứa, gấc, nghệ hoặc các loại lá rừng khác, giúp xôi có màu đẹp mà vẫn an toàn cho sức khỏe. Mỗi phần gạo sau khi nhuộm màu được hấp riêng rồi trộn hoặc xếp lớp khi hoàn thiện. Khi thưởng thức, xôi có độ dẻo mềm, mùi thơm dịu của nếp quyện cùng hương lá rừng rất dễ chịu. Xôi ngũ sắc thường xuất hiện trong các dịp lễ, tết, sinh hoạt cộng đồng và cũng là món được nhiều du khách lựa chọn khi ghé Thác Bờ. Không chỉ hấp dẫn bởi hình thức bắt mắt, món xôi còn thể hiện quan niệm về sự hài hòa, đủ đầy và may mắn trong văn hóa ẩm thực của người dân vùng núi.
Ẩm thực chính là một trong những yếu tố giúp tour Thác Bờ trở nên đáng nhớ hơn, như những nội dung đã được chia sẻ trong bài thưởng thức đặc sản hấp dẫn. Từ cách lựa chọn nguyên liệu đến phương thức chế biến, mỗi món ăn đều thể hiện rõ nét sinh hoạt của người dân vùng lòng hồ. Việc kết hợp ẩm thực trong lịch trình tham quan cũng góp phần giúp chuyến đi đa dạng trải nghiệm. Chúc bạn có những bữa ăn thật ấn tượng khi ghé thăm nơi đây!